Hipofiz bezi, vücudun hormon dengesini yöneten en önemli bezlerden biridir. “Ana kontrol merkezi” olarak; tiroid, böbreküstü bezleri ve üreme hormonlarını yönetir.
Bu nedenle hipofiz bezinde oluşan hastalıklar sadece hormonları değil;

  • Kilo kontrolünü
  • İştahı
  • Metabolizmayı
  • Kas ve yağ oranını doğrudan etkiler

Hipofiz bezi hastalıkları ve beslenme yaklaşımları

1. Akromegali nedir? Nasıl beslenilmeli?Akromegali, Büyüme Hormonu fazlalığı ile ortaya çıkar.
*El ve ayaklarda büyüme
*Yüz hatlarında kabalaşma
*İnsülin direnci
*Hipertansiyon olabilir ve beslenme önerilerini bu durumlara göre yapılmalıdır.

Akromegali ve Beslenme Önerileri

  • Düşük glisemik indeksli beslenme (tam tahıl, sebze, baklagil)
  • Sağlıklı yağlar (zeytinyağı, balık, ceviz)
  • Yeterli protein alımı ,
  • Tuz kısıtlaması (özellikle hipertansiyonda)

Kaçınılması gerekenler:

  • İşlenmiş et ürünleri
  • Aşırı tuzlu besinler


2. Cushing sendromu ve beslenme önerileri: Cushing Sendromu, aşırı kortizol hormonuna bağlı gelişir.
*Karın bölgesinde yağlanma
*Kas kaybı
*Kan şekeri yüksekliği
*Ödem ve hipertansiyon olabilir ve beslenme önerilerini bu durumlara göre yapılmalıdır.

Cushing ve Beslenme Önerileri

  • Kalori kontrollü beslenme
  • Düşük glisemik indeksli karbonhidratlar
  • Yüksek kaliteli protein
  • Kalsiyum ve D vitamini desteği
  • Potasyumdan zengin besinler (muz, yeşil sebzeler)

Kaçınılması gerekenler:

  • Şekerli yiyecekler
  • Tuzlu ve işlenmiş gıdalar
  • Kızartmalar


3. Hiperprolaktinemi nedir? Beslenme nasıl olmalı? Hiperprolaktinemi, prolaktin hormonunun yüksek olması durumudur.
*Adet düzensizliği
*Kısırlık
*Libido kaybı
*Kemik yoğunluğunda azalma olabilir ve beslenme önerilerini bu durumlara göre yapılmalıdır.

Hiperprolaktinemi ve Beslenme Önerileri

  • Kalsiyum ve D vitamini zengin beslenme
  • Lifli gıdalar (tam tahıl, sebze, meyve)
  • Antioksidanlardan zengin diyet

Sınırlandırılması gerekenler:

  • Aşırı kafein
  • Rafine şeker
  • Çok baharatlı gıdalar

4. Hipopituitarizm (Hipofiz yetmezliği) ve beslenme:Hipopituitarizm, hipofiz bezinin yeterli hormon üretememesi durumudur.
*Hipoglisemi eğilimi
*Kas kaybı
*Yağlanma artışı olabilir ve beslenme önerilerini bu durumlara göre yapılmalıdır.

Hipopituitarizm ve Beslenme Önerileri

  • Düzenli ve sık öğünler
  • Düşük glisemik indeksli karbonhidratlar
  • Yeterli protein alımı
  • Vitamin-mineral desteği

Kaçınılması gerekenler:

  • Rafine karbonhidratlar
  • Aşırı kalori alımı
  • Fazla tuz

5. TSH salgılayan hipofiz tümörü (TSHoma) ve beslenme
TSHoma, hipofizden fazla TSH salgılanması sonucu gelişir ve sekonder hipertiroidiye yol açar.
*Kilo kaybı
*Çarpıntı
*Aşırı iştah
*Kas kaybı olabilir ve beslenme önerilerini bu durumlara göre yapılmalıdır.


TSHoma ve Beslenme önerileri

  • Yeterli enerji alımı (kilo kaybını önlemek için)
  • Yüksek kaliteli protein
  • Kalsiyum ve D vitamini desteği

 Sınırlandırılması gerekenler: (çarpıntıyı artırabilir)

  • Aşırı iyot alımı
  • Uyarıcı içecekler


Hipofiz hastalıklarında beslenme tek başına tedavi değildir, mutalaka doktorunuz tarafından belirlenen tedavinize uyum gösterin. Doğru beslenme :

** Hormon dengesini desteklenmesine
** Kas kaybını önlenmesine
** Kilo kontrolünü sağlanmasına
** Tedaviye yanıtın artmasına destek olur.
Özellikle her hastalıkta kişiye özel beslenme planı oluşturulması kritik öneme sahiptir.

Yazılarımızın tamamı, bilgilendirme amaçlıdır; tanıtım, reklam, tedavi amaçlı değildir. Kişisel durumunuza  göre değişebilir.