Hipofiz bezi, vücudun hormon dengesini yöneten en önemli bezlerden biridir. “Ana kontrol merkezi” olarak; tiroid, böbreküstü bezleri ve üreme hormonlarını yönetir.
Bu nedenle hipofiz bezinde oluşan hastalıklar sadece hormonları değil;
- Kilo kontrolünü
- İştahı
- Metabolizmayı
- Kas ve yağ oranını doğrudan etkiler
Hipofiz bezi hastalıkları ve beslenme yaklaşımları
1. Akromegali nedir? Nasıl beslenilmeli?Akromegali, Büyüme Hormonu fazlalığı ile ortaya çıkar.
*El ve ayaklarda büyüme
*Yüz hatlarında kabalaşma
*İnsülin direnci
*Hipertansiyon olabilir ve beslenme önerilerini bu durumlara göre yapılmalıdır.
Akromegali ve Beslenme Önerileri
- Düşük glisemik indeksli beslenme (tam tahıl, sebze, baklagil)
- Sağlıklı yağlar (zeytinyağı, balık, ceviz)
- Yeterli protein alımı ,
- Tuz kısıtlaması (özellikle hipertansiyonda)
Kaçınılması gerekenler:
- İşlenmiş et ürünleri
- Aşırı tuzlu besinler
2. Cushing sendromu ve beslenme önerileri: Cushing Sendromu, aşırı kortizol hormonuna bağlı gelişir.
*Karın bölgesinde yağlanma
*Kas kaybı
*Kan şekeri yüksekliği
*Ödem ve hipertansiyon olabilir ve beslenme önerilerini bu durumlara göre yapılmalıdır.
Cushing ve Beslenme Önerileri
- Kalori kontrollü beslenme
- Düşük glisemik indeksli karbonhidratlar
- Yüksek kaliteli protein
- Kalsiyum ve D vitamini desteği
- Potasyumdan zengin besinler (muz, yeşil sebzeler)
Kaçınılması gerekenler:
- Şekerli yiyecekler
- Tuzlu ve işlenmiş gıdalar
- Kızartmalar
3. Hiperprolaktinemi nedir? Beslenme nasıl olmalı? Hiperprolaktinemi, prolaktin hormonunun yüksek olması durumudur.
*Adet düzensizliği
*Kısırlık
*Libido kaybı
*Kemik yoğunluğunda azalma olabilir ve beslenme önerilerini bu durumlara göre yapılmalıdır.
Hiperprolaktinemi ve Beslenme Önerileri
- Kalsiyum ve D vitamini zengin beslenme
- Lifli gıdalar (tam tahıl, sebze, meyve)
- Antioksidanlardan zengin diyet
Sınırlandırılması gerekenler:
- Aşırı kafein
- Rafine şeker
- Çok baharatlı gıdalar
4. Hipopituitarizm (Hipofiz yetmezliği) ve beslenme:Hipopituitarizm, hipofiz bezinin yeterli hormon üretememesi durumudur.
*Hipoglisemi eğilimi
*Kas kaybı
*Yağlanma artışı olabilir ve beslenme önerilerini bu durumlara göre yapılmalıdır.
Hipopituitarizm ve Beslenme Önerileri
- Düzenli ve sık öğünler
- Düşük glisemik indeksli karbonhidratlar
- Yeterli protein alımı
- Vitamin-mineral desteği
Kaçınılması gerekenler:
- Rafine karbonhidratlar
- Aşırı kalori alımı
- Fazla tuz
5. TSH salgılayan hipofiz tümörü (TSHoma) ve beslenme
TSHoma, hipofizden fazla TSH salgılanması sonucu gelişir ve sekonder hipertiroidiye yol açar.
*Kilo kaybı
*Çarpıntı
*Aşırı iştah
*Kas kaybı olabilir ve beslenme önerilerini bu durumlara göre yapılmalıdır.
TSHoma ve Beslenme önerileri
- Yeterli enerji alımı (kilo kaybını önlemek için)
- Yüksek kaliteli protein
- Kalsiyum ve D vitamini desteği
Sınırlandırılması gerekenler: (çarpıntıyı artırabilir)
- Aşırı iyot alımı
- Uyarıcı içecekler
Hipofiz hastalıklarında beslenme tek başına tedavi değildir, mutalaka doktorunuz tarafından belirlenen tedavinize uyum gösterin. Doğru beslenme :
** Hormon dengesini desteklenmesine
** Kas kaybını önlenmesine
** Kilo kontrolünü sağlanmasına
** Tedaviye yanıtın artmasına destek olur.
Özellikle her hastalıkta kişiye özel beslenme planı oluşturulması kritik öneme sahiptir.
Yazılarımızın tamamı, bilgilendirme amaçlıdır; tanıtım, reklam, tedavi amaçlı değildir. Kişisel durumunuza göre değişebilir.
